Poradniki redakcji oraz artykuły zweryfikowanych specjalistów, publikowane po moderacji administracji.
Artykuł specjalisty•7 min
Psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra w Szczecinie - gdzie zacząć?
Potrzeba pomocy psychicznej bywa jasna. Dużo mniej jasne bywa to, do kogo właściwie się zgłosić. Psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra. A może najpierw jeden, a później drugi. Czy z podejrzeniem ADHD od razu umawiać terapię. Czy z depresją zawsze trzeba iść do psychiatry. Czy po traumie lepiej do psychologa, czy do psychoterapeuty. A co zrobić, kiedy jeszcze nie potrafimy nazwać problemu.
Przez lata ADHD kojarzyło się głównie z niespokojnymi chłopcami, którzy nie mogą usiedzieć w ławce. Dziś wiemy, że to zaburzenie nie znika wraz z wejściem w dorosłość. U wielu osób zmienia tylko formę. Zamiast biegania po klasie pojawia się wewnętrzny niepokój, chaos w głowie i chroniczne poczucie, że wszystko wymaga dwa razy więcej wysiłku niż u innych.
Nie da się tego stwierdzić na podstawie samego pytania. ADHD nie rozpoznaje się z listy objawów przeczytanej w internecie ani z chwilowego wrażenia, że „coś jest nie tak z koncentracją”. To zaburzenie, które musi być obecne od dzieciństwa, występować w różnych sytuacjach i realnie utrudniać funkcjonowanie albo powodować wyraźne cierpienie – poczucie ciągłej porażki, wyczerpania walką o rzeczy, które innym przychodzą łatwo, nawet jeśli z zewnątrz ktoś jakoś daje radę.
Wiele osób odkłada wizytę u psychologa, bo nie jest pewnych, czy ich trudności są „wystarczająco poważne”. Czekają, aż będzie naprawdę źle, albo tłumaczą sobie, że to tylko chwilowy kryzys, który sam minie. Tymczasem do psychologa nie trzeba przychodzić dopiero wtedy, gdy wszystko się sypie. Warto rozważyć rozmowę już wtedy, gdy coś w codziennym funkcjonowaniu zaczyna wyraźnie przeszkadzać i nie mija mimo upływu czasu.
Kiedy ktoś zaczyna rozglądać się za pomocą psychologiczną, jedno z pierwszych pytań dotyczy pieniędzy. Ile to będzie kosztować? Czy stać mnie na regularne wizyty? W Szczecinie, jak w większości większych miast, odpowiedzi nie da się zamknąć w jednej kwocie, bo ceny różnią się w zależności od specjalisty, formy spotkania i tego, czego dokładnie potrzebujemy.
ADHD u kobiet: dlaczego objawy mogą wyglądać inaczej i czemu diagnoza często pojawia się późno?
U kobiet ADHD rzadko wygląda tak, jak w klasycznych opisach. Niekoniecznie jest to dziecko, które nie usiedzi w ławce. Częściej ktoś, kto od środka jest w ciągłym ruchu. Myśli skaczą. Plany się sypią. Rzeczy giną. Czas znika. A na zewnątrz – uśmiech, ogarnięcie, grzeczność. Bo tak wypada.
Jak sprawdzić kwalifikacje psychologa przed wizytą?
Psycholog. Psychoterapeuta. Coach. Mentorka. Na rynku roi się od tytułów i obietnic. A sprawdzenie, kto naprawdę ma kwalifikacje, wciąż nie jest tak proste, jak powinno.
Znasz to uczucie, kiedy wreszcie siadasz u specjalisty i po dwudziestu minutach słyszysz: „ma pani ADHD”? Albo „to spektrum”? I coś w tobie się buntuje. Nie dlatego, że nie chcesz usłyszeć. Tylko dlatego, że wiesz, że tak się nie da.
Od września w polskich podstawówkach telefony mają zniknąć z lekcji i z przerw.
Wyjątki tylko przy konkretnych potrzebach edukacyjnych albo zdrowotnych. Psychiatra Aleksandra Lewandowska mówi, że to może naprawdę coś zmienić, i przywołuje Norwegię, gdzie podobne ograniczenia wprowadzono wcześniej.
ADHD to nie jest zwykłe roztargnienie ani lenistwo, jak czasem ludzie myślą. To coś, co naprawdę zmienia sposób, w jaki mózg radzi sobie z uwagą, impulsami i energią. U wielu osób objawy są obecne od dzieciństwa, tylko że przez lata jakoś się je maskuje albo tłumaczy charakterem. Dopiero kiedy zaczynają mocno przeszkadzać w codziennym życiu, pojawia się pytanie, czy nie warto w końcu pójść do kogoś, kto się na tym zna.
Chiny ograniczają chatboty AI. Wirtualni partnerzy zakazani dla nieletnich.
Nowe przepisy nie zakazują sztucznej inteligencji jako takiej. Wymagają jednak jasnego informowania, że rozmówca jest maszyną. Nakładają obowiązek stosowania mechanizmów przeciwdziałających uzależnieniu, zabraniają budowania intymnych relacji z nieletnimi i ograniczają wykorzystywanie rozmów do dalszego trenowania modeli. Chodzi więc o mocne zawężenie usług, które celowo tworzą emocjonalne przywiązanie.
Otyłość w Polsce dotyczy już około dziewięciu milionów dorosłych
Otyłość w Polsce dotyczy już około dziewięciu milionów dorosłych, a prognozy wskazują, że do 2035 roku liczba ta może wzrosnąć nawet do dwunastu milionów.
